DOLAR
EURO
ALTIN
BIST
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 16°C
Az Bulutlu

Sosyal Girişimcilik Finansmanı: Etki Yatırımcılığı

Dr. Duygu HIDIROĞLU
Öğretim Üyesi
20.11.2020
A+
A-

2020 yılında salgınla ortaya çıkan mali kriz, sosyal girişimcilerin yeni geliştirilen finansal kaynaklara olan güvenini olumsuz etkilemiştir. Finansal piyasalarda yaşanan krizin etkisi ile sistemde kredisi teminatlandırılmış borç yükümlülükleri olan sosyal girişimlerin ve menkul kıymetlerin büyümesini hedefleyen kredi temerrüt takasları gibi finansal araçlara başvuran sosyal girişimlerin beklentileri karşılanmamış ve bu finansal araçlardan yararlanan çoğu girişimde ekonomik sıkıntılar baş göstermiştir.

Faaliyetlerinden kar elde etmeyi amaçlayan ve sosyal girişimcilere liderlik eden etki yatırımcıları benzersiz zorluklarla karşı karşıyadır. Bu zorluklar temelde ise, sosyal girişimlerin bir yandan yatırım fonu sağlayıcıları olan etki yatırımcılarına gelir sağlamak zorundayken diğer yandan hedefledikleri sosyal faydaya yönelik faaliyetlerde bulunup sosyal değer oluşturmaya mecbur olmalarından kaynaklanmaktadır. Bu birbirinden bağımsız iki hedef çoğu zaman sosyal girişimlerin büyümesini yavaşlatabilecek ve hatta durdurabilecek çatışmalar meydana getirmektedir.

Sosyal girişimciliğin sürdürülebilirliği bir sosyal girişime yapılan yatırımın yani ayrılan finansman miktarının o yatırımdan edinilen sosyal etkinin getirisinden daha düşük olduğu durumlarda söz konusudur. Bunu ölçmek ise pek te kolay değildir. Çünkü sosyal etkiyi ölçen standart bir ölçüm tekniği bulunmamaktadır.

Etki yatırımcıları diğer yatırımcılardan farklı olarak kar amacı gütmeyen girişimlerin kar peşindeki girişimler tarafından önemsenmeyen toplumsal sosyal fayda hedeflerine hizmet etme rolünü ayırt edebilmektedirler. Etki yatırımcıları gönüllü ve çıkar beklemeyen hayırseverlerden farklı olarak sosyal girişimleri finanse etmeleri karşılığında yani bir sosyal girişime destek sağlamak için çeşitli ölçümle teknikleri ve etki analizleri kullanarak yatırım kararlarını vermektedirler.

Standart bir sosyal etki ölçeği olmadığından etki yatırımcıları işe ilk olarak işe yatırımın finanse edilmesi durumunda kullanabilecekleri optimum ölçeği geliştirmekle başlamaktadırlar.  Etki yatırımcıları optimum ölçeği geliştirmek için ise genellikle nitel yöntemlerden faydalanmaktadırlar. Bu yöntemlerden en sık kullanılanlardan biri, bir finansman sağlayıcının yatırım süreci boyunca yatırım maliyetinden atıl harcamaları çıkararak ölçeği geliştirdiği yöntemdir. Diğer en sık kullanılan yöntem ise yatırımcıların bir sosyal girişimin gelir elde edebilmesi için yeni fırsatlardan yararlanmasını sağlayarak gelişimini takip ettiği yöntemdir. Bu yöntemde yatırım için hibe finanse edildiğinde etkisinin olumlu ya da olumsuz olmasına göre göreceli olarak sosyal girişim ölçeğinin tekrar tekrar düzenlenmesi söz konusudur.

Pozitif net bugünkü değer getirisi sağlamayan finansal kaynakların ancak bazı toplumsal hedeflere hizmet eden ve kar amacı gütmeyen kuruluşlara ayrılması gerektiği varsayılmaktadır. Aşırı kar elde etme hırslarına sahip olmadıklarını iddia eden sosyal odaklı girişimler, gelir elde etme amacı güden sınırlı sorumlu şirketler olarak giderek daha fazla birleşmekte ve bu birleşmeleri ise sosyal fayda sağladıkları hedef kitleleri büyütme amacıyla yaptıklarını savunmaktadırlar. Fakat bu argüman tartışılır niteliktedir.

Sosyal etki oluşturmada hibe finansmanı ile etki finansmanı arasındaki kıyaslama genellikle, kar amaçlı olan ve olmayan bir girişimler arasındaki bir karşılaştırma olarak anlaşılabilmektedir. Halbuki bu algı pratikte oldukça farklıdır. Sosyal etkiyi finansal sonuçlar yardımıyla ölçeklendirmek sosyal girişim projesinin yatırıma değer olup olmadığı gerçeğini büyük oranda yansıtsa da, yatırım kararını ölçeklendirmek kimi zaman anlamsız olmaktadır. Çünkü gerçek şu ki: Etki yatırımcıları yatırım yaptıkları sosyal girişimlerin finansal maliyetlerini hiçbir zaman tam olarak karşılayacak getiri oranlarına sahip olamayacaklarını bilseler de, yine de az da olsa getiri elde edebileceklerine inandıkları fayda sağlayan bir sosyal girişimin getirilerini paydaşlara kar payı olarak dağıtabilecek şekilde organize olmalarını desteklemektedirler.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.